16 wrze\u015bnia Sebastian Majtczak jecha\u0142 swoim BMW po autostradzie A1 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 ponad 250 km\/h. Jego rajd zako\u0144czy\u0142 si\u0119 tragicznie \u2013 spowodowa\u0142 wypadek, w kt\u00f3rym zgin\u0119\u0142a trzyosobowa rodzina. Uda\u0142o mu si\u0119 zbiec z miejsca wypadku, a nast\u0119pnie z kraju. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 za nim wydany list go\u0144czy, a sprawca zosta\u0142 zatrzymany 4 pa\u017adziernika na terenie Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich. Co czeka go w przysz\u0142o\u015bci? Jak pr\u00f3bowa\u0142 ukry\u0107 si\u0119 przed polskim wymiarem sprawiedliwo\u015bci? \u2013 odpowiada adwokat Katarzyna B\u00f3rawska z Kancelarii B-Legal.<\/p>\n
Ile mo\u017ce potrwa\u0107 proces o ekstradycj\u0119 i co stoi na przeszkodzie w szybkim transporcie Majtczaka do Polski?<\/u><\/strong><\/p>\n To czy ekstradycja mo\u017ce mie\u0107 miejsce w ka\u017cdym przypadku, zale\u017cy od tego, czy Polska ma podpisan\u0105 umow\u0119 w tym zakresie z danym pa\u0144stwem. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce 23 marca tego roku wesz\u0142a w \u017cycie umowa mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi o wsp\u00f3\u0142pracy prawnej w sprawach karnych (podpisana 22 wrze\u015bnia 2022 r.). <\/strong>Dokument ten opr\u00f3cz szeregu uregulowa\u0144 dot. wsp\u00f3\u0142pracy w sprawach karnych, reguluje tak\u017ce proces ekstradycji. Warto wspomnie\u0107, \u017ce umowa ta zawiera podobne rozwi\u0105zania jak z innymi pa\u0144stwami m.in. europejskimi. Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia tej\u017ce umowy reguluje proces ekstradycji. Strony zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do wydawania sobie wzajemnie, na wniosek, zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy i z ich prawem krajowym, os\u00f3b \u015bciganych w celu przeprowadzenia przeciwko nim post\u0119powania karnego<\/strong> albo wykonania orzeczonej wobec nich kary. Celem doj\u015bcia do ekstradycji, strona Polska (strona wzywaj\u0105ca) musi z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o ekstradycje stronie wezwanej. Wniosek ten musi zawiera\u0107 (art. 31 \u00a72 ):<\/p>\n a) odpis postanowienia o aresztowaniu wydanego przez w\u0142a\u015bciwy organ wymiaru sprawiedliwo\u015bci,<\/strong><\/p>\n b) odpis aktu oskar\u017cenia, je\u017celi zosta\u0142 sporz\u0105dzony, albo postanowienia o przedstawieniu zarzut\u00f3w,<\/strong><\/p>\n c) informacje, kt\u00f3re uzasadnia\u0142yby postawienie osoby w stan oskar\u017cenia, gdyby przest\u0119pstwo zosta\u0142o pope\u0142nione na terytorium Strony wezwanej.<\/p>\n Po z\u0142o\u017ceniu wniosku, strona Polska czeka na podj\u0119cie decyzji przez ZEA. Je\u015bli decyzja b\u0119dzie pozytywna, zgodnie z art. 33:<\/p>\n I. Strony wsp\u00f3lnie ustalaj\u0105 dat\u0119 i miejsce przekazania osoby podlegaj\u0105cej wydaniu. Strona wezwana informuje stron\u0119 wzywaj\u0105c\u0105 o dacie, kiedy osoba wydana zosta\u0142a pozbawiona wolno\u015bci dla cel\u00f3w ekstradycji<\/em>.<\/p>\n II. Przekazanie osoby podlegaj\u0105cej wydaniu nast\u0119puje w ci\u0105gu 30 dni od powiadomienia strony wzywaj\u0105cej o decyzji wydania.<\/strong><\/p>\n Po wydaniu decyzji, przekazanie osoby powinno nast\u0105pi\u0107 w ci\u0105gu 30 dni. Wszystko zatem zale\u017cy jak szybko otrzymamy decyzj\u0119 i jak sprawny b\u0119dzie kontakt z tamtejszymi w\u0142adzami. \u00a0Z informacji przekazywanych przez Ministra Sprawiedliwo\u015bci i Prokuratora Generalnego wynika, \u017ce wniosek ten mia\u0142 ju\u017c zosta\u0107 z\u0142o\u017cony kilka dni temu.<\/p>\n Zgodnie z art. 37 umowy, Mo\u017cliwe jest tymczasowe aresztowanie przed z\u0142o\u017ceniem wniosku o wydanie:<\/p>\n Art. 37: W pilnych przypadkach przed z\u0142o\u017ceniem wniosku o wydanie osoby strona wzywaj\u0105ca mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 z wnioskiem o jej tymczasowe aresztowanie. Wniosek taki mo\u017ce zosta\u0107 przekazany bezpo\u015brednio mi\u0119dzy organami centralnymi w spos\u00f3b okre\u015blony w Artykule 7 ust\u0119p 3, za po\u015brednictwem Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (INTERPOL) albo w inny spos\u00f3b uzgodniony przez strony.<\/p>\n 2. Wniosek o tymczasowe aresztowanie zawiera zapewnienie, \u017ce strona wzywaj\u0105ca wyst\u0105pi nast\u0119pnie z wnioskiem o wydanie. Zawiera on tak\u017ce dane niezb\u0119dne do identyfikacji osoby, o kt\u00f3rej wydanie si\u0119 wnosi, miejsce jej pobytu, je\u015bli jest znane, kr\u00f3tki opis stanu faktycznego sprawy, wskazanie w\u0142a\u015bciwych przepis\u00f3w prawa karnego, a tak\u017ce informacj\u0119 o wydaniu postanowienia o aresztowaniu lub wyroku skazuj\u0105cego.<\/p>\n Dlaczego wybra\u0142 ZEA?<\/u><\/strong><\/p>\n Jak wspomina\u0142am, umowa zawieraj\u0105ca uregulowania dot. ekstradycji pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a ZEA wesz\u0142a w \u017cycie w marcu br. Adwokat Sebastiana Majtczaka zapewnia, \u017ce jego klient zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce Polska ma podpisan\u0105 umow\u0119 o ekstradycj\u0119 z ZEA. Jednak\u017ce, w mojej ocenie wysoce w\u0105tpliwym jest, aby Sebastian Majtczak celowo uda\u0142 si\u0119 do pa\u0144stwa, z kt\u00f3rym Polska ma podpisan\u0105 umow\u0119 o ekstradycj\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci tak odleg\u0142ego. Najprawdopodobniej wybieraj\u0105c ten kierunek, Sebastian Majtczak nie mia\u0142 wiedzy o wej\u015bciu w \u017cycie umowy \u2013 najpewniej kto\u015b mu \u017ale doradzi\u0142. Z perspektywy Pana Majtczaka rozs\u0105dne by\u0142oby udanie si\u0119 do kraju gdzie nie ma podpisanej umowy o ekstradycj\u0119 i w\u00f3wczas z\u0142o\u017cenie wniosku o list \u017celazny.<\/p>\n Czym jest list \u017celazny, o kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 Majtczak?<\/u><\/strong><\/p>\n List \u017celazny jest instytucj\u0105 uregulowan\u0105 przepisami kodeksu post\u0119powania karnego w art. 281 i nast. Polega ona na tym, \u017ce zapewnia oskar\u017conemu pozostawanie na wolno\u015bci a\u017c do prawomocnego uko\u0144czenia post\u0119powania, pod pewnymi warunkami. Z takim wnioskiem mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 zar\u00f3wno oskar\u017cony, jak i podejrzany. Wyst\u0119puj\u0105c z takim wnioskiem, oskar\u017cony albo podejrzany przebywaj\u0105cy za granic\u0105 \u201ezapewnia\u201d, \u017ce stawi si\u0119 do s\u0105du lub prokuratury w wyznaczonym terminie, pod warunkiem, \u017ce b\u0119dzie odpowiada\u0142 z wolnej stopy. Odpowiadanie z wolnej stopy to nic innego jak stan pozostawania na wolno\u015bci w toku post\u0119powania, do jego prawomocnego zako\u0144czenia. Zamys\u0142em tej instytucji jest nieskr\u0119powane prowadzenie post\u0119powania, kt\u00f3re cz\u0119sto jest udaremnione z uwagi na to, \u017ce podejrzany albo oskar\u017cony uciek\u0142 za granic\u0119. Co znacz\u0105ce w kontek\u015bcie sprawy Pana Sebastiana Majtczaka, w post\u0119powaniu przygotowawczym list \u017celazny mo\u017ce by\u0107 wydany na wniosek prokuratora, albo przy braku jego sprzeciwu. Wystarczy zatem, aby prokurator prowadz\u0105cy post\u0119powanie sprzeciwi\u0142 si\u0119, w\u00f3wczas list \u017celazny nie zostanie mu wydany.<\/p>\n Przy sk\u0142adaniu listu \u017celaznego, podejrzany albo oskar\u017cony musi z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie, wobec kt\u00f3rego:<\/p>\n 1) b\u0119dzie si\u0119 stawia\u0142 w oznaczonym terminie na wezwanie s\u0105du, a w post\u0119powaniu przygotowawczym – tak\u017ce na wezwanie prokuratora;<\/p>\n 2) nie b\u0119dzie si\u0119 wydala\u0142 bez pozwolenia s\u0105du z obranego miejsca pobytu w kraju;<\/p>\n 3) nie b\u0119dzie nak\u0142ania\u0142 do fa\u0142szywych zezna\u0144 lub wyja\u015bnie\u0144 albo w inny bezprawny spos\u00f3b stara\u0142 si\u0119 utrudnia\u0107 post\u0119powanie karne.<\/p>\n List \u017celazny sk\u0142ada si\u0119 do w\u0142a\u015bciwego miejscowo S\u0105du Okr\u0119gowego.<\/p>\n Co istotne, w przypadku niewywi\u0105zania si\u0119 z w\/w warunk\u00f3w, list \u017celazny mo\u017ce zosta\u0107 odwo\u0142any. Wydanie listu \u017celaznego mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 za por\u0119czeniem maj\u0105tkowym.<\/p>\n Jaki wyrok mu grozi?\u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n Art. 177 k.k. penalizuje spowodowanie wypadku drogowego, nawet nieumy\u015blnego. Dzia\u0142anie to jest zagro\u017cone pozbawieniem wolno\u015bci do 3 lat w przypadku spowodowania obra\u017ce\u0144 cia\u0142a (okre\u015blone w art. 157 \u00a71 k.k.). W przypadku spowodowania wypadku drogowego ze skutkiem \u015bmiertelnym lub ci\u0119\u017ckim uszczerbkiem na zdrowiu (art. 177 \u00a72 k.k.), kara ulega podwy\u017cszeniu, wynosi wtedy od 6 miesi\u0119cy do 8 lat pozbawienia wolno\u015bci. W tym przypadku odpowiednia b\u0119dzie kwalifikacja z art. 177 \u00a72 k.k., a zatem Panu Majtczakowi grozi\u0107 mo\u017ce nawet do 8 lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\n Nale\u017cy mie\u0107 jednak na uwadz\u0119, \u017ce pe\u0142nomocnik zmar\u0142ej rodziny z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o zmian\u0119 kwalifikacji prawnej czynu na zab\u00f3jstwo. Je\u015bli czyn ten zosta\u0142by sklasyfikowany jako zab\u00f3jstwo, oskar\u017conemu grozi\u0142oby od 10 lat pozbawienia wolno\u015bci, na do\u017cywociu ko\u0144cz\u0105c. Kwalifikacja prawna b\u0119dzie najpewniej weryfikowana na dalszych etapach post\u0119powania.<\/p>\n <\/p>\nAdwokat Katarzyna B<\/strong>\u00f3<\/strong>rawska<\/strong> uko\u0144czy\u0142a studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji UMK w Toruniu, gdzie mi\u0119dzy innymi reprezentowa\u0142a sw\u00f3j uniwersytet w mi\u0119dzynarodowym konkursie prawniczym Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition. Nast\u0119pnie odby\u0142a sta\u017c w Ambasadzie RP w Waszyngtonie. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w zwi\u0105zku z zainteresowaniami dotycz\u0105cymi polityki zagranicznej odby\u0142a sta\u017c w Parlamencie Europejskim w Brukseli gdzie uczestniczy\u0142a w pracach m.in. Komisji Spraw Zagranicznych (AFET) oraz Podkomisji Bezpiecze\u0144stwa i Obrony (SEDE). Aplikacj\u0119 adwokack\u0105 uko\u0144czy\u0142a w Okr\u0119gowej Radzie Adwokackiej w Toruniu, kt\u00f3r\u0105 zako\u0144czy\u0142a pozytywnym z\u0142o\u017ceniem egzaminu adwokackiego, z najlepszym wynikiem na roku i wpisem na list\u0119 adwokat\u00f3w, prowadzon\u0105 przez Okr\u0119gow\u0105 Rad\u0119 Adwokack\u0105 w Toruniu. Obecnie adwokat Katarzyna B\u00f3rawska zajmuje si\u0119 przede wszystkim prawem rodzinnym, karnym i gospodarczym. Posiada szczeg\u00f3lne do\u015bwiadczenie w zakresie procedury cywilnej
\ni strategii s\u0105dowej. Obecnie prowadzi kompleksow\u0105 obs\u0142ug\u0119 zagranicznych podmiot\u00f3w korporacyjnych, reprezentuje te\u017c wielu obcokrajowc\u00f3w w post\u0119powaniach s\u0105dowych na terenie naszego kraju. Biegle m\u00f3wi w j\u0119zyku angielskim oraz w stopniu podstawowym komunikuje si\u0119 po flamandzku.<\/h6>\n