12 lutego 2026 roku o godz. 9:30 Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej og\u0142osi wyrok w sprawie C-471\/24, czyli pierwszej polskiej sprawie prejudycjalnej dotycz\u0105cej kredytu hipotecznego w z\u0142otych polskich oprocentowanego stawk\u0105 WIBOR. Sprawa zosta\u0142a skierowana do TSUE przez S\u0105d Okr\u0119gowy w Cz\u0119stochowie i dotyczy umowy zawartej w 2019 roku z PKO BP S.A. Orzeczenie mo\u017ce mie\u0107 prze\u0142omowe znaczenie dla ca\u0142ego rynku kredyt\u00f3w hipotecznych w Polsce, poniewa\u017c obecnie funkcjonuje oko\u0142o 2 – 2,5 mln czynnych kredyt\u00f3w mieszkaniowych, z czego zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 to kredyty z\u0142otowe o zmiennym oprocentowaniu opartym w\u0142a\u015bnie o WIBOR.<\/p>\n
<\/p>\n
Wbrew temu, jak czasem przedstawia si\u0119 ten temat, stawk\u0105 nie jest proste pytanie \u201eczy WIBOR mo\u017cna kwestionowa\u0107 w s\u0105dzie\u201d, tylko standard ochrony konsumenta: przejrzysto\u015b\u0107 klauzuli, zakres informacji przekazanych klientowi i uczciwy rozk\u0142ad ryzyka.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
S\u0105d Okr\u0119gowy w Cz\u0119stochowie, rozpoznaj\u0105c sp\u00f3r pomi\u0119dzy kredytobiorc\u0105 a bankiem, powzi\u0105\u0142 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, czy konstrukcja kredytu hipotecznego oprocentowanego wed\u0142ug stawki WIBOR spe\u0142nia unijne standardy ochrony konsumenta wynikaj\u0105ce z Dyrektywy 93\/13\/EWG. Ma to znaczenie systemowe, poniewa\u017c WIBOR jest stosowany jako wska\u017anik referencyjny w oko\u0142o 98,5% kredyt\u00f3w udzielanych gospodarstwom domowym w Polsce.<\/p>\n
<\/p>\n
S\u0105d odsy\u0142aj\u0105cy d\u0105\u017cy\u0142 do doprecyzowania zakresu obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych banku wobec konsumenta, w szczeg\u00f3lno\u015bci tego, czy bank powinien by\u0142 wyja\u015bni\u0107 spos\u00f3b ustalania wska\u017anika, czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na jego wysoko\u015b\u0107 oraz ryzyka zwi\u0105zane ze zmiennym oprocentowaniem w d\u0142ugim okresie. W\u0105tpliwo\u015bci s\u0105du dotyczy\u0142y tak\u017ce zakresu swobody bank\u00f3w w przekazywaniu danych s\u0142u\u017c\u0105cych do ustalania WIBOR, kryteri\u00f3w ich zestawiania, faktu, \u017ce dane te pochodz\u0105 od samych kredytodawc\u00f3w, oraz sposobu ich wewn\u0119trznego przetwarzania. Zdaniem s\u0105du brak takich informacji mo\u017ce uniemo\u017cliwia\u0107 konsumentowi realne zrozumienie mechanizmu zmiennego oprocentowania i ocen\u0119 ekonomicznych konsekwencji umowy.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczy tego, czy klauzula umowy kredytu hipotecznego przewiduj\u0105ca zmienne oprocentowanie oparte na wska\u017aniku WIBOR w og\u00f3le podlega unijnym przepisom o ochronie konsumenta. S\u0105d zapyta\u0142, czy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 93\/13 wy\u0142\u0105cza spod jej stosowania postanowienia umowne odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do WIBOR, czy te\u017c przeciwnie – takie klauzule mog\u0105 by\u0107 oceniane pod k\u0105tem abuzywno\u015bci.<\/p>\n
<\/p>\n
W\u0105tpliwo\u015b\u0107 s\u0105du wynika z tego, \u017ce cho\u0107 WIBOR jest w Polsce powszechnie stosowanym wska\u017anikiem referencyjnym, to przepisy krajowe nie nak\u0142adaj\u0105 na strony umowy kredytowej obowi\u0105zku jego stosowania ani nie narzucaj\u0105 konkretnej stawki, pozostawiaj\u0105c bankom swobod\u0119 w doborze mechanizmu oprocentowania.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201eW mojej ocenie TSUE mo\u017ce wyra\u017anie wskaza\u0107, \u017ce ocena abuzywno\u015bci w takich sprawach nie ko\u0144czy si\u0119 na stwierdzeniu, \u017ce oprocentowanie jest \u201ezmienne\u201d, tylko wymaga zbadania jako\u015bci informacji i realnej \u015bwiadomo\u015bci konsumenta. To by\u0142by bardzo wa\u017cny sygna\u0142 dla s\u0105d\u00f3w krajowych, \u017ce w sporach WIBOR-owych punkt ci\u0119\u017cko\u015bci le\u017cy w relacji bank – konsument, a nie w abstrakcyjnej \u201elegalno\u015bci wska\u017anika\u201d.\u201d<\/em> \u2013 adw. Karolina Pilawska, Pilawska Zorski Adwokaci<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Drugie pytanie prejudycjalne dotyczy wymogu przejrzysto\u015bci klauzul oprocentowania. S\u0105d zapyta\u0142 TSUE, czy art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93\/13 pozwala na ocen\u0119 nieuczciwego charakteru warunku umownego dotycz\u0105cego zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR, je\u017celi nie zosta\u0142 on sformu\u0142owany prostym i zrozumia\u0142ym j\u0119zykiem.<\/p>\n <\/p>\n W istocie chodzi o to, czy bank – wprowadzaj\u0105c do umowy mechanizm zmiennego oprocentowania – mia\u0142 obowi\u0105zek przekaza\u0107 konsumentowi informacje pozwalaj\u0105ce realnie zrozumie\u0107 spos\u00f3b dzia\u0142ania tego mechanizmu oraz oszacowa\u0107 jego skutki finansowe. S\u0105d krajowy pyta wi\u0119c o \u201eminimalny standard\u201d informacji: czy wystarczy wskaza\u0107 nazw\u0119 wska\u017anika, czy te\u017c konsument powinien otrzyma\u0107 dane pozwalaj\u0105ce zrozumie\u0107, kto wska\u017anik ustala, jakie czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na jego wahania i jak mo\u017ce to prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na ca\u0142kowity koszt kredytu.<\/p>\n <\/p>\n Moim zdaniem TSUE p\u00f3jdzie w kierunku konsekwentnym z dotychczasowym orzecznictwem konsumenckim: przejrzysto\u015b\u0107 nie jest wy\u0142\u0105cznie \u201egramatyk\u0105\u201d i formalnym zapisem w umowie, ale realn\u0105 zrozumia\u0142o\u015bci\u0105 mechanizmu i jego skutk\u00f3w ekonomicznych. To oznacza, \u017ce sama obecno\u015b\u0107 s\u0142owa \u201eWIBOR\u201d w umowie i og\u00f3lne o\u015bwiadczenie o ryzyku mog\u0105 zosta\u0107 uznane za niewystarczaj\u0105ce, je\u015bli konsument nie m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107, jak dzia\u0142a mechanizm zmiennej stopy i jakie mo\u017ce mie\u0107 skutki w czasie.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Trzecie pytanie dotyczy sedna spor\u00f3w: czy klauzula WIBOR – przy niew\u0142a\u015bciwym poinformowaniu konsumenta o ryzyku zmiennej stopy procentowej i w\u0105tpliwo\u015bciach zwi\u0105zanych z przejrzysto\u015bci\u0105 mechanizmu – mo\u017ce zosta\u0107 uznana za sprzeczn\u0105 z wymogami dobrej wiary i powoduj\u0105c\u0105 znacz\u0105c\u0105 nier\u00f3wnowag\u0119 praw i obowi\u0105zk\u00f3w stron ze szkod\u0105 dla konsumenta.<\/p>\n <\/p>\n S\u0105d wprost pyta, czy przy ocenie dobrej wiary nale\u017cy bada\u0107, czy bank m\u00f3g\u0142 racjonalnie zak\u0142ada\u0107, \u017ce konsument zaakceptowa\u0142by taki warunek, gdyby rzeczywi\u015bcie rozumia\u0142 jego dzia\u0142anie i konsekwencje finansowe. Tu nie chodzi wi\u0119c o \u201etechniczn\u0105 dyskusj\u0119 o wska\u017aniku\u201d, tylko o to, czy ryzyko ekonomiczne zosta\u0142o przerzucone na konsumenta w spos\u00f3b, kt\u00f3ry by\u0142 uczciwie wyja\u015bniony i zaakceptowany \u015bwiadomie.<\/p>\n <\/p>\n W mojej ocenie TSUE mo\u017ce wyra\u017anie wskaza\u0107, \u017ce ocena abuzywno\u015bci w takich sprawach nie ko\u0144czy si\u0119 na stwierdzeniu, \u017ce oprocentowanie jest \u201ezmienne\u201d, tylko wymaga zbadania jako\u015bci informacji i realnej \u015bwiadomo\u015bci konsumenta. To by\u0142by bardzo wa\u017cny sygna\u0142 dla s\u0105d\u00f3w krajowych, \u017ce w sporach WIBOR-owych punkt ci\u0119\u017cko\u015bci le\u017cy w relacji bank – konsument, a nie w abstrakcyjnej \u201elegalno\u015bci wska\u017anika\u201d.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Czwarte pytanie dotyczy konsekwencji prawnych. S\u0105d pyta, czy po uznaniu klauzuli WIBOR za nieuczciw\u0105 mo\u017cliwe jest dalsze funkcjonowanie umowy w oparciu o sam\u0105 sta\u0142\u0105 mar\u017c\u0119 banku, co w praktyce oznacza\u0142oby zmian\u0119 oprocentowania ze zmiennego na sta\u0142e, czy te\u017c skutki powinny by\u0107 dalej id\u0105ce.<\/p>\n <\/p>\n W mojej ocenie TSUE b\u0119dzie tu bardzo ostro\u017cny. Z jednej strony Trybuna\u0142 konsekwentnie stoi na stanowisku, \u017ce umowa po usuni\u0119ciu nieuczciwego warunku powinna co do zasady obowi\u0105zywa\u0107 dalej, ale tylko wtedy, gdy jest to prawnie i faktycznie mo\u017cliwe. Z drugiej strony nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce w pewnych konfiguracjach umownych s\u0105d krajowy dojdzie do wniosku, \u017ce po eliminacji kluczowego mechanizmu ustalania oprocentowania umowa nie da si\u0119 utrzyma\u0107. To pytanie b\u0119dzie mia\u0142o najwi\u0119kszy ci\u0119\u017car finansowy, bo dotyczy tego, czy spory WIBOR-owe b\u0119d\u0105 prowadzi\u0107 raczej do \u201eodsetkowego odchudzenia\u201d um\u00f3w, czy te\u017c do upadku umowy w ca\u0142o\u015bci w niekt\u00f3rych przypadkach.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Wyrok TSUE w sprawie C-471\/24 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 punktem odniesienia dla milion\u00f3w kredytobiorc\u00f3w z\u0142otowych, podobnie jak wcze\u015bniejsze orzeczenia Trybuna\u0142u by\u0142y prze\u0142omowe dla spraw frankowych. Nie oznacza on automatycznego uznania za niewa\u017cne wszystkich kredyt\u00f3w opartych o WIBOR. Mo\u017ce jednak otworzy\u0107 drog\u0119 do realnej kontroli s\u0105dowej tych um\u00f3w i wyznaczy\u0107 standard, wed\u0142ug kt\u00f3rego polskie s\u0105dy b\u0119d\u0105 musia\u0142y ocenia\u0107, czy banki prawid\u0142owo wywi\u0105za\u0142y si\u0119 ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych, a konsumenci faktycznie wiedzieli, na jakie ryzyko si\u0119 godz\u0105.<\/p>\n <\/p>\n Z perspektywy rynku finansowego b\u0119dzie to jeden z najwa\u017cniejszych wyrok\u00f3w TSUE dotycz\u0105cych Polski w ostatnich latach – i jednocze\u015bnie test tego, czy w sporach o kredyty z\u0142otowe s\u0105dy b\u0119d\u0105 patrzy\u0142y wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat \u201etechnicznej konstrukcji wska\u017anika\u201d, czy przede wszystkim przez pryzmat standardu ochrony konsumenta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 12 lutego 2026 roku o godz. 9:30 Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej og\u0142osi wyrok w sprawie C-471\/24, czyli pierwszej polskiej sprawie prejudycjalnej dotycz\u0105cej kredytu hipotecznego w z\u0142otych polskich oprocentowanego stawk\u0105 WIBOR. Sprawa zosta\u0142a skierowana do TSUE przez S\u0105d Okr\u0119gowy w Cz\u0119stochowie i dotyczy umowy zawartej w 2019 roku z PKO BP…<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":13669,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-13673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-finanse"],"acf":[],"yoast_head":"\nZakres obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych banku<\/h2>\n
Ryzyko ekonomiczne i \u015bwiadoma decyzja kredytobiorcy<\/h2>\n
Skutki uznania klauzuli WIBOR za nieuczciw\u0105<\/h2>\n
Znaczenie wyroku dla rynku kredyt\u00f3w w Polsce<\/h2>\n